Piers Compton: Wygięty krzyż Cz.12.

broken cross 12

 

Wygięty krzyż

Piers Compton

Rozdział 12

Żaden Rzymianin nie mógł powiedzieć: “Wczoraj biesiadowałem z Borgiami”.

Max Beerbohm

Rozczarowany ksiądz, który jednak wciąż odprawia codzienną Mszę i spełnia wszystkie obowiązki wymagane przez parafię, wzruszył tylko ramionami, kiedy wspomniałem o możliwości zbrodni popełnianych dziś w Watykanie.

“Cóż”, powiedział, “takie rzeczy zawsze tu się działy. Dlaczego nie miałyby wydarzać się dzisiaj?”

Nie był w najmniejszym stopniu zaniepokojony moją sugestią. Wróg Rzymu nie mógł być bardziej przypadkowy, zrezygnowany z użycia trucizny i sznura dusiciela, i akceptacji cudzołóstwa, na wysokich stanowiskach.

Dwa przypadki malarii i artretyzm figurują wśród przyczyn zgonów dosyć dużej liczb papieży. Czasami jednak można je skrócić do jednego słowa, trucizna, jak w przypadku Grzegorza V, który panował od 996 do 999 roku. To samo można powiedzieć o śmierci Damazego II, który po wyborze w dniu 17 lipca 1048, żył tylko trzy tygodnie.

Celestyn II, kiedyś uczeń Abelarda, został papieżem 26 września 1143 roku, i zmarł w drugim tygodniu marca następnego roku. Wokół niego byli tacy, którzy bardziej niż podejrzewali truciznę. W czerwcu 1517 roku, papież Leon X Medyceusz ledwie przeżył spisek dowodzony przez kard. Petrucciego, i czterech innych książąt Kościoła, mający na celu otrucie go.

Leon XI zmarł 27 kwietnia 1605 roku, po 27 dniach panowania. Jego zgon, jak mówią oficjalni biografowie, spowodowało nagłe przeziębienie, pogorszone sprawami urzędu. Ale byli tam również tacy, którzy widzieli go słabnącego nad pucharem z trucizną.

Pomiędzy tymi dwoma krótkotrwałymi pontyfikatami, wicekanclerz Kościoła rzymskiego, Rodrigo de Borgia, który oznaczył ten okres i jego rodzinę hańbą, która występowała rzadko, zasiadł na tronie papieskim w 1492 roku jako Aleksander VI.

Podobnie jak kilku drugorzędnych, na główną kochankę wziął sobie zamężną Rzymiankę, Vanozza de Cataneis, która urodziła mu  trzech synów i córkę. Wszyscy żyli pod skrzydłami ich ojca, jako uprzywilejowani członkowie dworu; i od początku, poza gestami i protestami, które były nieuniknionymi częściami jego urzędu, motorem życia Aleksandra stał się awans i polityczne bezpieczeństwo jego rodziny.

Najstarszy syn, Juan, książę Gandii, rywalizował z ojcem pod względem liczby nielegalnych związków, w które się angażował. Jego brat, Cezar, nie ustępując mu w tej dziedzinie, dodał swoją własną, odrębną markę przestępstw w dziejach Borgiów. Gdy miał tylko 17 lat, Aleksander mianował go kardynałem, choć Cezar nigdy nie był wyżej niż sub-diakonem, z pewnością nie był kapłanem. Jego ojciec był równie usłużny gdy Cezar, choć książę Kościoła (wkrótce porzucił tę fikcję), chciał się ożenić. Wkrótce udzielił mu koniecznej dyspensy.

Najmłodszy z synów Aleksandra, Jofre, poślubił nieślubna córkę Alonso II z Neapolu. I Lukrecja, która ze względu na płeć i wyraźną pobożność wykazywaną w takim otoczeniu, została źle potraktowana przez hollywoodzkiego typu pisarzy i historyków. Była, zgodnie z czasem, wystarczająco niedziewczęca by zajmować się korespondencją ojca kiedy był poza Rzymem, i nie wiemy o niczym, co by ją dyskredytowało.

Jej pierwsze małżeństwo z księciem z rodu Sforzów, zostało unieważnione z powodu niespełnienia. Drugie, z innym nieślubnym potomkiem neapolitańskiego króla, a trzecie z księciem Alfonso d’Este z Ferrary.

Lukrecja zmarła w młodym wieku, ale zdążyła przeżyć dziwne wydarzenie, wiedząc, że jej brat, Cezar, udusił jej drugiego męża. Ale nie to było szczytem kariery Cezara, gdyż w podobny sposób postąpił ze swoim bratem, Juanem. Wtedy zajął się kardynałami, tymi bogatymi, i wykorzystywał ich chętne ręce, albo zawsze wygodną truciznę, by pozbyć się kilku, łącznie z kard. Michele, bratankiem papieża Pawła II, i kard. Orsinim.

Ale to w żaden sposób nie uszczupliło Kolegium Kardynalskiego, ponieważ poza Cezarem, czterech innych członków klanu Borgia nosiło czerwony kapelusz. Alexander przymykał oczy na wyczyny Cezara, choć był naprawdę zasmucony z powodu utraty swego pierworodnego, Juana.

W tym czasie diabeł dawał odczuć swoją obecność, czasem w sposób widoczny, w Rzymie, a ludność nie miała wątpliwości, że poczynania w Watykanie wywoływały męty niegodziwości. Na przykład, w wigilię Wszystkich Świętych w 1501 roku odegrano balet, w którym każda z pięćdziesięciu tancerek była ladacznicą przyprowadzoną z ulic Rzymu.

Do tych, którzy uznali, że rodzina Borgia zbyt długo sprawowała władzę, należał kard. Castellisi z Corneto. Więc zaprosił na bankiet ojca i syna, i przygotował dawkę własnej mikstury, która gwarantowała pozbycie się ich obydwu z Rzymu.

Obaj przyjęli zaproszenie, ale sprawa przybrała taki obrót, że to Aleksander uważał Castellisi`go za kłopot, i przyszedł z własnym winem, które okazało się być skuteczne w przeszłości.

To nie były czasy mieszanych drinków, ale wina jakoś pomieszały się, gdy siedzieli przy stole, co spowodowało, że to Aleksander i Cezar poznali smak własnej receptury. Pośród jęków przyjęcie szybko się skończyło. Cezar wyzdrowiał, ale Aleksander umarł, odpowiednio wzmocniony przez kościelne sakramenty.

Przyczyna zgonu – malaria.

Eminencja z Corneto prawdopodobnie cicho się zaśmiał.

Cezar zrobił poprawkę w swoim złym życiu poprzez śmierć w walce. Lukrecję skarykaturował w powieści Victor Hugo, a jej imieniem nazwano tytułową rolę w operze Donizettiego. Apologeta Alexandra nie mógł powiedzieć więcej niż to, że w czasie jego panowania Grenlandia przyjęła Ewangelię.

2. Według przepisu, który przekazano i dostał się w ręce Garelli, lekarza cesarza Karola VI Habsburga (1685-1740), Borgiowie uzyskiwali truciznę najpierw zabijając świnię, posypując wnętrze jamy brzusznej kwasem arsenawym, i czekali aż zgnije. Ta skażona substancja, gdy wprowadzona do cieczy, stawała się aktywna, śmiertelna, i, w większości przypadków, niemal natychmiastową trucizną.

Na dworze Aleksandra VI podjęto wszelkie środki ostrożności, aby zapobiec spisaniu tego; a niektóre z innych metod podawania trucizny były bardzo pomysłowe. Osoba krojąca owoce mogła umrzeć przez dotknięcie krawędzi noża, który wcześniej przygotowano; podczas gdy efekt przekręcania klucza do otworzenia drzwi lub okna mógł spowodować maleńkie otarcie na skórze, przez które przedostała się niepostrzeżenie śmiertelna kropla do krwiobiegu.

Inni toksykolodzy twierdzą, że istniała inna trucizna Borgiów, złożona mikstura zawierająca żwirowaty i białawy proszek podobny do cukru. Była znana pod nazwą canterella lub cantoreli.

 

 

 

====================

Part Twelve

No Roman was ever able to say: ‘I dined last night with the Borgias.’
Max Beerbohm.

A disillusioned priest who, nonetheless, still says Mass daily and fulfils all the duties demanded by a parish, merely shrugged his shoulders when I mentioned the possibility of crimes being perpetrated in the Vatican today.

‘Well’, he said, ‘such things have always happened there. Why shouldn’t they still be going on?’

He was not in the least troubled by my suggestion. An enemy of Rome could not have been more casual, more resigned to the use of poison and the strangler’s cord, and the acceptance of adultery, in high places.

The two complaints of malaria and gout figure among the causes of death of quite a few Popes. But sometimes they could be contracted into a single word, poison, as in the case of Gregory V who reigned from 996 to 999. The same could be said regarding the death of Damasus II who, after being elected on July 17, 1048, lived for only three weeks.

Celestine II, a one-time disciple of Abelard, was made Pope on September 26, 1143, and died in the second week of the following March. There were those about him who more than suspected poison. In June 1517 the Medici Pope Leo X narrowly escaped a plot led by Cardinal Petrucci, and four other Princes of the Church, to poison him. Leo XI died on April 27, 1605, after a reign of only twenty-seven days. His death, according to official biographers, was caused by a sudden chill aggravated by the cares of office. But there were those on hand who had seen him droop over a poison cup.

Between those two short-lived pontificates, the Vice-Chancellor of the Roman Church, Rodrigo de Borgia, who was to stamp the period and his family with an infamy that was rare at any time, took his seat on the Papal throne in 1492 as Alexander VI.

As well as several secondary ones, he had already taken as his principal mistress a married Roman lady, Vanozza de Cataneis, who presented him with three sons and a daughter, all of whom lived under their father’s wing as favoured members of the Court; and from the first, apart from the gestures and protestations that were inescapable parts of his office, the mainspring of Alexander’s life became the advancement and political security of his family.

The oldest son, Juan, Duke of Gandia, rivalled his father in the number of illicit relationships in which he figured. His brother, Caesar, not a whit behind him in this, was to add his own distinctive brand of crime to the Borgia annals. When he was only seventeen Alexander created him Cardinal, though Caesar was never more than a sub-deacon, certainly not a priest. His papa was equally obliging when Caesar, although a Prince of the Church (he soon dropped the sham), wanted to marry. The necessary dispensation was soon forthcoming.

The youngest of Alexander’s sons, Jofre, married an illegitimate daughter of Alonso II of Naples. Then came Lucrezia who, because of her sex and the manifestly pious strain she exhibited in such surroundings, has been badly treated by novelists and historians of the Hollywood type. She was, according to the time, sufficiently ungirlish to deal with her father’s official correspondence when he was out of Rome, and we know nothing definite to her discredit.

Her first marriage, to a prince of the Sforza house, was annulled on the grounds of non-consummation. Her second was to another of the illegitimate brood produced by the Neapolitan king, while her third was to Duke Alfonso d’Este of Ferrara.

Lucrezia died young, but not before she had passed through the strange experience of knowing that her second husband had been strangled by her brother Caesar. But that was not the highlight of Caesar’s career, for he also dealt, in similar fashion, with his own brother Juan. He then turned his attention to Cardinals, those with money, and used his ready hands, or the always convenient poison, to account for several, including Cardinal Michele, who was a nephew of Pope Paul II, and Cardinal Orsini.

But that by no means depleted the College of Cardinals, for apart from Caesar four other members of the Borgia clan sported the red hat. Alexander turned a blind eye on Caesar’s exploits, though he was genuinely grieved by the loss of his first-born, Juan.

During this time the Devil made his presence felt, sometimes visibly, in Rome, and the populace had no doubt but that the dregs of wickedness were being stirred by doings at the Vatican. For instance, a ballet was performed there on the Eve of All Saints, 1501, at which every one of the fifty dancers was a whore picked from the streets of Rome.

One of those who came to decide that the Borgias had been in the saddle all too long was Cardinal Castellisi of Corneto. So he invited father and son to a banquet, and prepared a dose of his own mixing that was guaranteed to rid Rome of them both.

They accepted the invitation, but it so happened that Alexander had made up his mind that Castellisi was a nuisance, and he came provided with some wine that had proved so efficacious in the past.

Those were not the days of mixed drinks, but the wines were somehow mixed up as they sat at table, with the result that Alexander and Caesar got a draught of their own preparation. Amid their groaning and twisting the party hurriedly broke up. Caesar recovered, but Alexander died, duly fortified by the Sacraments of the Church.

Cause of death – malaria.

His Eminence of Corneto probably enjoyed a quiet laugh. Caesar made some amends for his evil life by dying in battle. Lucrezia was caricatured in a novel by Victor Hugo, and her name was given to the title role in an opera by Donizetti. An apologist for Alexander could say no more than that during his reign Greenland accepted the Gospel.

2.

According to a recipe that was handed down and came into the hands of Garelli, who was physician to the Habsburg Emperor Charles VI (1685-1740), the Borgias obtained their poison by first killing a pig, sprinkling its abdominal organs with arsenious acid, and waiting until putrefaction set in. This contaminated matter, when introduced into liquids, became an active, deadly, and, in the majority of cases, almost instantaneous poison.

Great precautions were taken at the Court of Alexander VI to prevent this being written down; and some of the other methods employed to administer the poison were nothing short of ingenious. A person cutting fruit could die through touching the edge of a knife that had been brushed by the preparation; while the effect of turning a key to open a door or a box might cause a minute graze of the skin through which a fatal drop imperceptibly entered the bloodstream.

Other toxicologists affirm that there was another Borgia poison, a complex mixture consisting of a gritty and whitish powder that resembled sugar. It was known as canterella or cantoreli.

 

 

One Response to Piers Compton: Wygięty krzyż Cz.12.

  1. mariaf 24/05/2013 at 13:38 #

    Wczoraj 23 maja minęła 515 rocznica śmierci reformatora Kościoła dominikanina Girolamo (Hieronima) Savonaroli. Narzucił mi się, niewiele o nim wiedziałam i nie pomyślałabym o tym, ale z niewiadomego powodu włączyłam pr. I PR (słucham go tylko raz w tyg. o g.9.00 w niedzielę, gdy transmituje Mszę św. z bazyliki św. Krzyża w Warszawie). Dowiedziałam się, że będzie rozmowa z historykiem n.t. tej postaci.
    Po przeczytaniu powyższego art. zrozumiałam, co chciał mi przekazać wizjoner Savonarola:
    Kościół Chrystusowy, jego część “naziemna”, to zawsze były, są i będą tłumy grzeszników i garstka świętych, i nie ma co, panie Compton, epatować publiki sensacjami, jak powyższe. “Oblubienica Chrystusa” oczyszcza się w ogniu walki i cierpień, aby czysta i nieskalana wejść do radości swego Pana.

Leave a Reply

Intronizacja
Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE